→ بازگشت به مرور موضوعی

• دیباچه

  دیباچه

  نویسنده در دیباچه با ستایش خداوند یکتا و تأمل در جایگاه انسان در آفرینش، اصول ثابت اخلاقی را در سخنان پیامبران الاهی از آدم تا خاتم و حکیمانی چون لقمان و زرتشت پی می‌گیرد و کتاب را مجموعه‌ای از ۳۱۳ داستان اخلاقی معرفی می‌کند که یک‌سوم آن به کرامات و رفتار پیامبر و اهل بیت علیهم‌السلام اختصاص دارد.

• داستان ۲

  راه و رسم امر به معروف و نهی از منکر

  حضرت ابراهیم علیه‌السلام مهمانی مشرک را که «بسم الله» نگفته بود از خانه بیرون کرد، اما وحی الهی به او آموخت که خداوند هفتاد سال آن مهمان را بدون پرسش از ایمانش روزی داده است؛ حضرت ابراهیم از او پوزش خواست و مهمان به توحید ایمان آورد.

• داستان ۳

  به روی خاک می‌جویند ایام جوانی را

  گفت‌وگوی طنازانۀ شاعری جوان با پیرمردی دربارۀ گذر جوانی، زمینه‌ای می‌شود برای یادآوری سفارش پیامبر اکرم به غنیمت‌شمردن جوانی و فرصت‌ها، و نقل وصیت‌نامۀ اخلاقی امام محمد باقر علیه‌السلام به پیروانش.

• داستان ۶

  جوان کارگر و گوهرشادخاتون

  گوهرشاد، بانی مسجد کنار حرم امام رضا، عشق کارگری جوان به خود را با شرطِ چهل روز نماز و عبادت پاسخ می‌دهد. جوان در این مدت با خدا مأنوس می‌شود، عشق مجازی را رها می‌کند و سرانجام فقیهی برجسته می‌گردد.

• داستان ۱۸

  کیفر شکستنِ دل پدر

  در مراسم تدفین جوانی، آیت‌الله گلپایگانی با چشم برزخی می‌بیند روح میت پاسخ دعای تلقین را نمی‌دهد؛ علتش دلگیری پدر از دو جملۀ گستاخانۀ فرزند بوده که با بخشش پدر برطرف می‌شود.

• داستان ۲۸

  اوبونتو!

  کودکان یک قبیلهٔ آفریقایی به‌جای رقابت برای بردن میوه‌ها، دست هم را می‌گیرند و با هم می‌دوند؛ فلسفهٔ «اوبونتو» می‌گوید خوشبختی فردی بدون خوشبختی جمع معنا ندارد.

• داستان ۴۹

  نقطۀ آغاز تغییر

  خردمندی در وصیتی می‌نویسد که آرزوی اصلاح جهان، کشور، شهر و خانواده‌اش را داشت، اما در پایان عمر دریافت که تغییر باید از خودش آغاز می‌شد.

• داستان ۵۱

  انسان زیبا

  استادی با پرسش «انسان زیبا چیست؟» و آزمایش دو لیوان زیبا و ساده، به دانشجویانش می‌آموزد که ارزش انسان به باطن اوست نه ظاهرش.

• داستان ۵۷

  بازرگان‌ و بهلول

  دو بازرگان با راهنمایی متفاوت از «بهلول عاقل» و «بهلول دیوانه» سرمایه‌گذاری می‌کنند؛ نتیجهٔ متفاوت کارشان نشان می‌دهد ایمان و نیت هر کس در سرنوشت او اثرگذار است.

• داستان ۵۸

  در عفو لذتی است که در انتقام نیست!

  شاگردی که علامه طباطبایی خواستگاری‌اش را رد کرده بود، سال‌ها به او اهانت کرد؛ با این حال علامه پس از مرگ او برایش طلب آمرزش کرد و گفت در عذاب‌دیدن او هیچ سودی برایش نیست.

• داستان ۶۷

  تو به اصلاح اخلاق خودت محتاج‌تری!

  ابن‌سینای جوان از سر غرور علمی دانشمندی را با معمایی ریاضی می‌آزماید؛ استاد پاسخ می‌دهد که او به اصلاح اخلاقش نیازمندتر است تا استاد به حل آن معما.

• داستان ۷۵

  مصاحبۀ دانشگاه و نماز اول وقت

  دانشجویی در آمریکا برای ادای نماز اول وقت از نوبت مصاحبهٔ حیاتی ورود به دانشگاه دل می‌کند؛ همین تعهد دینی مورد احترام هیئت مصاحبه‌کننده قرار می‌گیرد و با رتبهٔ خوبی پذیرفته می‌شود.

• داستان ۸۷

  بهلول و بانی مسجد

  بهلول با جایگزین‌کردن تابلوی بانی یک مسجد با نام خودش، به سازندهٔ واقعی می‌آموزد که اگر کار برای خداست، نگرانی از نام‌گذاری آن بی‌معناست.

• داستان ۹۲

  آثار لقمۀ حرام در نسل‌های آینده

  علامه مجلسی رفتار ناشایست کودکش را به یک لحظه غفلت همسرش در دوران بارداری نسبت می‌دهد و بر تأثیر لقمهٔ حرام در تربیت فرزندان تأکید می‌کند.

• داستان ۱۳۲

  گنج در دل رنج

  حکیمی سنگی را سر راه مردم می‌گذارد تا ببیند چه کسی مسئولیت برداشتنش را می‌پذیرد؛ فقط کارگری ساده آن را کنار می‌زند و پاداشی نقدی زیر آن می‌یابد.

• داستان ۱۳۴

  خطاپوشی

  معلمی که سارق ساعت گران‌قیمت یک دانش‌آموز را یافته بود، برای حفظ آبروی او هرگز هویتش را فاش نکرد؛ چهل سال بعد، همان شاگرد با قدردانی عمیق این بزرگواری را به یاد می‌آورد.

• داستان ۱۵۰

  پروفسور اشک دالن

  نوزادی رهاشده در تهران که به فرزندی خانواده‌ای سوئدی درآمد، با نام «اشک دالن» استاد برجستهٔ ایران‌شناسی و ادبیات فارسی در اسکاندیناوی شد.

• داستان ۱۵۲

  کارگر ایرانی که استاد تمام وقت دانشگاه هاروارد شد!

  جوانی شیشه‌شور که نان‌آور خانواده‌اش بود، به کمک استادی ایرانی‌آمریکایی به تحصیل در آمریکا راه یافت و سرانجام استاد فیزیک هسته‌ای دانشگاه هاروارد شد.

• داستان ۱۵۹

  تعمیر تار و پود انسان

  جوانی از ایل قشقایی که برای تعمیر تارش به اصفهان رفته بود، با شنیدن جملهٔ پیرمردی دربارهٔ «تعمیر انسان»، مسیر زندگی‌اش را تغییر داد و به یکی از بزرگ‌ترین عالمان زمانش بدل شد.

• داستان ۱۷۲

  فرق‌گذاشتن بین فرزندان

  پیامبر اکرم به پدری که در برخورد با فرزندانش تبعیض قائل می‌شد، یادآوری می‌کند که رعایت عدالت میان فرزندان بر او واجب است.

• داستان ۱۷۷

  تنظیم رابطۀ والد و فرزند

  امام رضا به پدری که از خسارت‌های فرزندش شاکی بود، یادآوری می‌کند که هیچ خسارت مالی در برابر نعمت وجود فرزند ارزشی ندارد و باید در اصلاح رابطه با او کوشید.

• داستان ۱۸۲

  ده درس عالی برای زندگی

  مجموعه‌ای از ابیات و حکمت‌های کوتاه سعدی و دیگر شاعران دربارهٔ سخن‌گفتن به‌اندازه، رازداری، مهربانی با یتیمان، و اعتدال در رفتار با دوست و دشمن.

• داستان ۱۸۶

  آیت‌الله بروجردی و جوان خطاکار

  آیت‌الله بروجردی ثروتی را که بازرگانی از سر ناامیدی از فرزندش به او هبه کرده بود، پس از مرگ او به همان فرزند بازمی‌گرداند، چون اصلاح او را برترین کار خیر می‌داند.

• داستان ۱۸۹

  محبت شوق‌انگیز معلم

  دانش‌آموزی که سال‌ها با تحقیر معلمی بداخلاق «تنبل» خوانده می‌شد، با یک جملهٔ تشویقی از معلمی جدید متحول می‌شود و به شاگرد ممتاز و استادی دانشگاهی بدل می‌گردد.

• داستان ۱۹۰

  خطر فقر فرهنگی

  قاضی‌ای که ریشهٔ اکثر جرایم را در فقر فرهنگی، نه فقر مالی، یافته بود، شغل قضاوت را رها کرد و معلمی برگزید تا اصلاح جامعه را از آموزش کودکان آغاز کند.