خطر فقر فرهنگی

یکی از قاضیان برجستۀ دادگستری، بعد از چند سال قضاوت، شغل و عنوان قضاوت را رها کرد و در مدرسه‌ای معلم شد و با اشتیاق تمام شروع به فعالیت کرد. در جلسه‌ای که به احترام آموزگار جدید و شخصیت علمی‌اش تشکیل شده بود، از او پرسیدند: «مقام علمی شما و عنوان قضاوت به‌مراتب از آموزگاری در مدرسه مهم‌تر است و حقوق و مزایای بیشتری دارد. هدفتان از تغییر شغل چیست؟» وی گفت: «من در دوران قضاوتم، وضعیت مجرمان و خلاف‌کاران را بررسی می‌کردم و سوابق و علل جرم و جنایت را می‌کاویدم. متوجه شدم ریشۀ جرم‌ها و جنایت‌ها در نتیجۀ بی‌فرهنگی‌ است. فقر فرهنگی به‌مراتب خطرناک‌تر و جرم‌آفرین‌تر از فقر مالی است. چه‌بسا فقیر مالی که با فرهنگ شایسته‌ای تربیت یافته و کوچک‌ترین انحرافی مرتکب نمی‌شود و زندگی شرافتمندی دارد و چه بسیار ثروتمندانی که درنتیجۀ فقر فرهنگی مرتکب جرم‌ها و جنایت‌های نابخشودنی می‌شوند. تصمیم گرفتم اصلاح را از ریشه و پایه آغاز کنم و با آموزش صحیح و سالم، همنوعانم را تربیت کنم و جرم و جنایت را از ریشه نابود سازم».

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «مقام معلمی بالاترین و برترین مقام‌هاست».^۲ حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: «قُمْ عَنْ مَجْلِسِكَ لِأَبِيكَ وَ مُعَلِّمِكَ وَ إِنْ كُنْتَ أَمِيراً؛^۳ در هر حال و مقامی که هستی به احترام پدر و معلمت قیام کن، اگرچه امیر‌ و فرمانروا باشی». ذات مقدس پروردگار، در قرآن مجید، خود را معلم پیامبرانش معرفی می‌کند: «عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوَىٰ * ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوَىٰ * وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَىٰ؛^۴ بسیار نیرومند به او تعلیم داده است. دارای درایت و توانمندی شگفتی است. پس مسلط و چیره است. در حالی که در افق اعلا بود». اساس صلاح و فساد جامعه در مدرسه پایه‌گذاری می‌شود. هر کشور و مملکتی که بخواهد انسان‌های صالح و انسان به معنای واقعی کلمه داشته باشد باید مدارس و آموزگارانش را اصلاح کند و از شایسته‌ترین افراد برگزیند. در ضمن، مقام والای ایشان را هم تأمین کند تا از جامعۀ سالم و صالحی بهره‌مند شوند.

اللهم وفقنا لما تحب و ترضی.