→ بازگشت به مرور موضوعی

• دیباچه

  دیباچه

  نویسنده در دیباچه با ستایش خداوند یکتا و تأمل در جایگاه انسان در آفرینش، اصول ثابت اخلاقی را در سخنان پیامبران الاهی از آدم تا خاتم و حکیمانی چون لقمان و زرتشت پی می‌گیرد و کتاب را مجموعه‌ای از ۳۱۳ داستان اخلاقی معرفی می‌کند که یک‌سوم آن به کرامات و رفتار پیامبر و اهل بیت علیهم‌السلام اختصاص دارد.

• داستان ۲

  راه و رسم امر به معروف و نهی از منکر

  حضرت ابراهیم علیه‌السلام مهمانی مشرک را که «بسم الله» نگفته بود از خانه بیرون کرد، اما وحی الهی به او آموخت که خداوند هفتاد سال آن مهمان را بدون پرسش از ایمانش روزی داده است؛ حضرت ابراهیم از او پوزش خواست و مهمان به توحید ایمان آورد.

• داستان ۶

  جوان کارگر و گوهرشادخاتون

  گوهرشاد، بانی مسجد کنار حرم امام رضا، عشق کارگری جوان به خود را با شرطِ چهل روز نماز و عبادت پاسخ می‌دهد. جوان در این مدت با خدا مأنوس می‌شود، عشق مجازی را رها می‌کند و سرانجام فقیهی برجسته می‌گردد.

• داستان ۸

  غدیر: روزی بی‌مانند در تاریخ

  نویسنده پنج جهت برتری روز غدیر بر دیگر روزهای تاریخ را برمی‌شمارد: فرمان مستقیم الهی برای ابلاغ، اهمیت برابر آن با رسالت پیامبر، فراگیری پیام تا روز قیامت، و ضرورت ولایت علی برای تکمیل اسلام.

• داستان ۹

  اهمیت غدیر در تاریخ آفرینش

  نویسنده نشان می‌دهد دین اسلام از آدم تا خاتم یکی بوده، هرچند شریعت هر پیامبری متفاوت بود؛ کمال این دین تنها با ولایت و خلافت امام علی در روز غدیر محقق شد و اسلام واقعی همان است که از اهل بیت دریافت شود.

• داستان ۳۶

  گاندی‌ و لنگه‌کفش

  وقتی یک لنگه‌کفش گاندی روی ریل قطار می‌افتد، او لنگهٔ دیگر را هم به همان‌جا پرت می‌کند تا هر کس آن را بیابد جفت کاملی داشته باشد؛ نمونه‌ای ساده از توجه به دیگران.

• داستان ۳۷

  نتیجۀ خوش‌زبانی‌ و بَدزبانی

  دو تعبیرگر خواب یک رؤیای هارون‌الرشید را به دو زبان متفاوت بیان می‌کنند؛ یکی به اعدام و دیگری به پاداش می‌انجامد، هرچند محتوای هر دو تعبیر یکسان بود.

• داستان ۳۹

  لغزش خلیفۀ دوم

  عمر، خلیفهٔ دوم، شبی هنگام تجسس از دیوار خانه‌ای بالا می‌رود و صاحب‌خانه با استناد به شش آیهٔ قرآن نشان می‌دهد او خود مرتکب شش خطای شرعی شده است.

• داستان ۴۵

  اول از خودت شروع کن!

  ابن‌عباس به کسی که می‌خواهد امر به معروف و نهی از منکر کند، سه آیهٔ قرآنی یادآوری می‌کند که پیش از اصلاح دیگران، باید خود عمل کرد.

• داستان ۶۲

  گناه کبیرۀ سخن‌چینی

  حکیمی در پاسخ به کسی که سخنان بد دیگران را برایش بازگو می‌کند، می‌گوید سخن‌چین بیش از دشمن آزار می‌رساند؛ آیات و روایات نیز سخن‌چینی را از بزرگ‌ترین گناهان می‌شمارند.

• داستان ۷۰

  تو خوبی می‌کن‌ و در دجله انداز

  جوانی که در دجله در حال غرق‌شدن بود، هفت روز با نان‌هایی که مرد نیکوکاری ناشناس هرروزه به رودخانه می‌انداخت زنده می‌ماند؛ داستانی دربارهٔ بازگشت نیکی‌های پنهان.

• داستان ۷۳

  دست انتقام خدا

  شیرویه پس از کشتن پدرش خسروپرویز برای رسیدن به تخت، ناخواسته با نوشیدن زهری که پدرش برای دشمنانش تدارک دیده بود، به همان سرنوشت او دچار می‌شود.

• داستان ۷۴

  سلطان‌محمد خدابنده و رسمیت‌یافتن مذهب شیعۀ دوازده‌امامی در ایران

  علامه حلی در مناظره‌ای با علمای چهار مذهب اهل سنت، هم مشکل طلاق سلطان‌محمد خدابنده را حل می‌کند و هم برتری مذهب تشیع را ثابت می‌کند؛ نتیجه، رسمیت‌یافتن مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی در ایران بود.

• داستان ۷۷

  محمدصادق فخرالاسلام

  کشیش جوان مسیحی و محرم اسرار پاپ اعظم، پس از آگاهی از معنای واژهٔ «فارقلیطا» که به پیامبر اسلام اشاره دارد، مسلمان می‌شود و به مجتهد و مبلغی پرآوازه با لقب «فخرالاسلام» بدل می‌شود.

• داستان ۸۶

  نکته‌ها از گفته‌ها

  نویسنده با استناد به آیات و روایات، پیامدهای ده‌گانهٔ نافرمانی از فرمان پیامبر اکرم در واپسین روزهای عمرشان برای نگارش وصیت‌نامه را برمی‌شمارد.

• داستان ۹۶

  فاطمه فاطمه است!

  عالمی شیعی در پاسخ به اعتراض دانشمندی اهل سنت دربارهٔ برتری عایشه بر فاطمهٔ زهرا، با نقل رفتار خودِ عایشه با پیامبر و سخنان پیامبر دربارهٔ دخترش، برتری مقام فاطمه را نشان می‌دهد.

• داستان ۹۷

  فضیلت عمل به قرآن

  بانویی در مجلس ابن‌جوزی، با استناد به آیه‌ای دربارهٔ ماندن زنان پیامبر در خانه، رفتار عایشه در جنگ جمل را به چالش می‌کشد و خطیب را از ادامهٔ سخنرانی بازمی‌دارد.

• داستان ۹۸

  بهلول‌ و خلیفۀ عباسی

  بهلول به متوکل که از شکوه کاخش می‌بالد، می‌گوید ساخت آن یا اسراف است اگر از مال حلال باشد، یا خیانت اگر از حرام؛ حکایتی کوتاه در نکوهش اسراف.

• داستان ۹۹

  بهترین دستاویز برای تقرب به خدا

  پیامبر اکرم در پاسخ به حدس‌های اصحاب دربارهٔ بهترین وسیلهٔ تقرب به خدا، دوستی و دشمنی برای خدا را برترین دستاویز ایمان معرفی می‌کند.

• داستان ۱۰۰

  کوه به کوه نمی‌رسد، آدم به آدم می‌رسد!

  کدخدای روستای بالادست از غرور آب را بر روستای پایین‌دست می‌بندد؛ روستاییان پایین با حفر چاه، منبع آب او را هم خشک می‌کنند، و در نهایت هر دو به همکاری نیاز پیدا می‌کنند.

• داستان ۱۰۱

  هرچه کنی به خود کنی، گر همه نیک و بد کنی!

  عارفی که پیرمردی رهاشده در جاده را به خانه‌اش می‌برد، در پاسخ به سرزنش دیگران می‌گوید در واقع به خودش خدمت می‌کند، زیرا هر نیکی روزی به صاحبش بازمی‌گردد.

• داستان ۱۰۳

  نامه‌ای به خدا

  طلبه‌ای فقیر نامه‌ای با خواسته‌هایش به خدا می‌نویسد و آن را در سوراخ دیوار مسجد پنهان می‌کند؛ باد نامه را به کالسکهٔ ناصرالدین‌شاه می‌رساند و شاه دستور برآورده‌شدن تمام خواسته‌هایش را صادر می‌کند.

• داستان ۱۰۴

  از مکافات عمل غافل مشو

  امام علی با استناد به آیهٔ «هر کس به قدر ذره‌ای نیکی یا بدی کند نتیجه‌اش را می‌بیند» به اصحابش می‌آموزد که نتیجهٔ هر عمل به خود انسان بازمی‌گردد، نه به دیگران.

• داستان ۱۰۶

  پذیرفته‌شدن توبۀ حضرت آدم علیه‌السلام و ردشدن توبۀ شیطان

  تفاوت پذیرش توبهٔ آدم و رد توبهٔ شیطان در این است که آدم خطایش را به خود نسبت داد و شیطان آن را به خدا نسبت داد؛ اعتراف صادقانه به گناه شرط پذیرفته‌شدن توبه است.

• داستان ۱۲۱

  رئیس دانشگاه الأزهر و تأیید مذهب تشیع

  رئیس دانشگاه الأزهر قاهره در مصاحبه‌ای رسمی، مذهب شیعهٔ اثناعشری را مذهبی برحق و اسلامی معرفی می‌کند و بر ضرورت اتحاد میان مذاهب اسلامی تأکید می‌ورزد.