فضیلت عمل به قرآن

ابوالفضایل جمال‌الدین بغدادی، معروف به ابن‌جوزی، از فقها، متکلمان و محدثان حنبلی‌مذهب در قرن پنجم هجری، سخنوری دانا و خطیبی توانا بود. بر فراز منبر فضایل‌ و کمالاتی از عایشه، دختر ابوبکر، بیان می‌کرد و او را همسر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌نامید و مقام و عظمتی برتر و والاتر از حضرت زهرا علیهاالسلام برایش قائل می‌شد. بانوی بزرگواری، که در برخی تواریخ نامش را «حسنیه» ثبت کرده‌اند، از گوشۀ مجلس، خطاب به او، گفت: «اگر به قول شما عایشه همسر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله بود، حضرت فاطمه علیهاالسلام دختر‌ و پارۀ تن آن حضرت بود. دیگر چه فضیلتی از این بالاتر‌ و چه مقامی برتر برای عایشه بر دخت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله باقی می‌ماند؟» ابن‌جوزی گفت: «جناب عایشه از راویان احادیث بود‌ و چهل هزار حدیث از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرده است، در حالی که فاطمۀ زهرا علیهاالسلام فقط یک حدیث از پدرش روایت کرده است. این از فضایل او نیست؟»

آن بانوی محترم گفت: «اگر عایشه به جای آن چهل هزار حدیث از یک آیۀ قرآن اطاعت می‌کرد برایش بهتر بود!» ابن‌جوزی گفت: «کدام آیه؟» پاسخ داد: «خداوند می‌فرماید: «وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَىٰ؛^۱ و [ای زنان رسول خدا] در خانه‌هايتان قرار گيريد و مانند روزگار جاهليت قديم زينت‌هایتان را آشكار مكنيد». جناب عایشه در جنگ جمل دو گناه کبیره و نابخشودنی انجام داد: نخست، برخلاف صریح آیۀ قرآن عمل کرد و از خانه بیرون آمد‌ و در جبهۀ جنگ خودنمایی کرد؛ دوم، علیه امام زمانش قیام کرد و با او جنگید و دیگران را هم به جنگ با امام زمانش تشویق کرد، که این رفتار هم برخلاف صریح فرمان خدا و رسولش بود». ابن‌جوزی سر به زیر افکند‌ و گفت: «ای زن! اگر با اجازۀ شوهرت از خانه بیرون آمده‌ای خدا شوهرت را لعنت کند و اگر بدون اجارۀ شوهرت بیرون آمده‌ای خدا خودت را لعنت کند!» آن بانوی محترم، با نهایت شجاعت، در حضور تمام جمعیت گفت: «استاد محترم! بفرمایید آیا عایشه که از خانه‌اش بیرون آمد و با وصی پیامبر‌ و امام زمانش جنگید با اجازۀ شوهرش بیرون آمده بود یا بدون اجازۀ شوهرش؟»

ابن‌جوزی از منبر پایین آمد و رفت و خانه‌نشین شد و تا آخر عمر در حضور هیچ جمعیتی حاضر نشد. بعضی از مورخان نوشته‌اند وی بعد از آن مجلس شیعه شد‌ و جواب پرسش‌های این‌چنینی را نمی‌داد، یا طوری جواب می‌داد که شیعه‌ و سنی هر دو از جوابش قانع شوند.

اللهم اجعل عواقب امورنا خیرا.