تربت کربلا: قطعه‌ای از خاک بهشت

در زمان شاه‌عباس صفوی (1613 م.) رافائل دومان از طرف پاپ اعظم، به عنوان سفیر و سرپرست کاتولیک‌های اصفهان، به ایران آمد. وی از کشیشان بزرگ فرانسه بود که در علوم متعدد، مانند ریاضی، هیئت، حساب، ستاره‌شناسی، رمل و اسطرلاب، چیره‌دست و ماهر بود و ادعا می‌کرد از نیت افراد و کارهای مخفی‌شان ‌آگاهی دارد و خبر می‌دهد. علاوه بر زبان فرانسوی، به زبان عربی، ترکی و فارسی هم تسلط کامل داشت. او مسیحی متعصبی بود و به اسلام و مسلمانان تهمت‌های ناروایی نسبت می‌داد. تمدن شرقی و اسلامی را قبول نداشت و تمدن را فقط تمدن غربی می‌دانست. او ادعا می‌کرد علمای اسلامی هیچ اطلاعی از علوم ندارند و او اعلم و افضل از تمام آن‌هاست. در امتداد فعالیت‌های ضداسلامی‌اش آن‌قدر به خودش مغرور بود که پیوسته می‌گفت: «من آماده‌ام با علمای شیعه در اثبات حقانیت اسلام یا مسیحیت مناظره کنم، به این شرط که اگر علمای شیعه مجاب شدند به دین و آیین مسیحیت درآیند و اگر او مجاب شد به دین اسلام درآید و شیعه شود.

سلطان صفوی از علمای شیعه دعوت کرد تا با او گفت‌وگو کنند و پاسخش را بدهند. در جلسۀ مناظره، پدرْ رافائل از علمای حاضر در جلسه خواست دلیل قاطع و برهانی شفاف و روشن بر نبوت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله اقامه کنند تا هیچ شبهه‌ای در حقانیت خود باقی نگذارند؛ و اگر از آوردن چنین دلیل و نشانه‌ای عاجز شوند بدانند دینشان بر حق نیست و به مسیحیت بگروند و اگر او مجاب شد مسلمان و شیعه شود و مسیحیت را رها کند. رافائل می‌گفت علمای شیعه نمی‌توانند پاسخ او را بدهند و او از همه اعلم است. برای تصدیق کلامش از آن‌ها خواست وی را امتحان کنند.

ملامحسن فیض کاشانی، دانشمند نامی و مفسر گرامی، نویسندۀ تفسیر صافی، دست در جیب خود برد و مشت بسته‌اش را بیرون آورد و به وی گفت: «بگو در دست من چیست!» رافائل پس از محاسبات خود رنگش تغییر کرد و زیر لب گفت: «نه، نه، امکان ندارد!» جناب فیض فرمود: «جناب‌عالی با آن ادعاهایت نمی‌توانی و قادر نیستی پاسخ مرا بدهی!» رافائل گفت: «من جواب شما را دارم، اما این پاسخ محال و غیرممکن است!» و پیوسته رنگش تغییر می‌کرد و عرق بر پیشانی‌اش می‌نشست. در نهایت، با رنگ پریده و صدای لرزان گفت: «سوگند به حق مسیح و مادرش، آنچه در دست توست مقداری از خاک بهشت است، ولی فکر و سکوت متحیرانۀ من از این جهت است که چگونه به خاک بهشت دسترسی پیدا کرده‌ای!»

فیض کاشانی گفت: «شاید در محاسبه اشتباه کرده‌ای یا قواعد علمی شما ناقص است. چگونه می‌شود خاک بهشت در دست من باشد». رافائل برای بار دوم گفت: «به حق مسیح و مادرش چنین نیست. من هم در حیرتم که تو چگونه مقداری از خاک بهشت را در دست داری، ولی جواب صد درصد همین است». فیض کاشانی در پاسخ فرمود: «ای سفیر کلیسای مسیحیت! آنچه در دست من است قطعه‌ای از خاک کربلاست که پیامبر بزرگوار ما صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: کربلا قطعه‌ای از زمین بهشت است. آیا با این وصف و اعتراف خودت، و با گواهی و شهادت قواعد علمی و حساب‌هایی که به آن‌ها ایمان و اعتقاد داری می‌دانی که اشتباهی در آن نیست؟ باز هم در حقانیت ما شک داری‌ و حق و حقیقت را نمی‌پذیری؟» در این لحظه، آن عالم مسیحی سر تعظیم فرود آورد و گفت: «راست می‌گویی» و صدایش به شهادت وحدانیت پروردگار و رسالت رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله بلند شد و به اسلام گروید و به حقانیت مذهب اهل بیت علیهم‌السلام اعتراف کرد. گرچه او دانشمندی برجسته و مغرور به خودش بود و هدفش غلبه بر علمای اسلام بود، ولی با درک حقانیت دیانت اسلام مغلوب و تسلیم شد. فیض در پایان افزود: «آثار و برکاتی که برای تربت حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام، نوۀ پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله وجود دارد برای هیچ تربت و قطعه‌ای از قطعات زمین نیست».

رافائل نام خود را به «علی‌قلی» تغییر داد. وی به اروپا برنگشت و در اصفهان وفات کرد و همان جا به خاک سپرده شد.

اما‌م صادق علیه‌السلام خطاب به ابوصباح کنانی، از ساکنان عراق، فرمودند: «همانا نزد شما قبری است که هیچ فرد پریشانی نزد آن نمی‌رود، مگر آنکه خداوند از او پریشانی را دفع، و حاجتش را برآورده می‌کند. هر کس او را زیارت کند فرشتگان پروردگار، او را تا خانه‌اش بدرقه می‌کنند، و هر که مریض شود به عیادتش می‌روند، و هر که بمیرد جنازه‌اش را تشییع می‌کنند».

السلام علی الحسین و علی علیّ بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.