قاضی پارسا

علامه ابوالقاسم کبیر (1280-1352 ه.ق.) از دانشمندان و مجتهدان صاحب‌نام، و به معنای واقعی پرهیزگار بود. ایشان مرجع حوائج مردم، کارگشای گرفتاران و مقبول همگان در جهت رفع اختلافات و دعاوی گره‌خورده و لاینحل تمام طبقات بود. یکی از بازرگانان بزرگ‌ و صاحب‌نام، که در دستگاه ایشان برای خود موقعیتی کسب کرده بود، خدمت ایشان رسید و مقداری میوه‌های خشک‌شده، مانند برگۀ هلو و زردآلو، که آن روزها بسیار مرغوب، مطلوب و کمیاب بود، به رسم هدیه برای ایشان آورد. ایشان پذیرفتند، اما نه خود مصرف کردند و نه به اعضای خانواده مرحمت فرمودند، بلکه آن بسته را در گنجۀ اتاق مخصوص به خودشان قرار دادند.

بعد از چند روز، آن شخص بازرگان، به همراه شخص دیگری، خدمت ایشان آمدند و دربارۀ زمینی که محل اختلاف بود، طرح دعوا کردند و هر یک شواهد و دلایلی در جهت مالکیت آن زمین مطرح کردند. آقای شیخ ابوالقاسم کبیر، بدون اینکه پاسخ‌گوی آن‌ها باشد، حرکت کرد و آن بستۀ میوه‌ها را به صاحبش برگرداند. سپس فرمود: «هم‌اکنون دعوای شما را می‌شنوم و به حول و قوۀ الاهی میانتان قضاوت خواهم کرد». پس از شنیدن دعوا، بدون در نظر گرفتن اینکه یک طرف آشنا، و طرف دیگر بیگانه است قضاوتی عادلانه کرد و با نهایت خوش‌رویی هر دو نفر را به راستی و درستی دعوت کرد و هر دو با رضایت کامل از حضورش مرخص شدند. رضوان خدا بر او باد!

قرآن کریم می‌فرماید: «مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْهَا؛^۱ هر كس در كار نيكى ميانجى شود او را از آن نصيبى است و هر كس در كار بدى ميانجى شود او را از آن بهره‌اى است». میانجی‌گری و قضاوت و داوری میان مردم باید عادلانه باشد. رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «هدیه‌گرفتن و رشوه‌گرفتن قاضی کفر است».^۲ قضاوت باید از روی عدالت باشد نه از روی بیداد و بخل و جفا.

اللهم وفقنا لما تحب و ترضی.