داستان ۲۴۹ از ۳۱۳ · صفحهٔ ۴۴۸ چاپی

معامله با خدا

امام صادق به کاروانیان نگران از دزدان راه، توصیه می‌کند اموالشان را نزد خدا به امانت (صدقه) بگذارند؛ دزدان با دیدن رؤیایی از پیامبر، به‌جای غارت، نگهبان کاروان می‌شوند.

امام صادق علیه‌السلام همراه با جمعی که اموالی داشتند در مسافرت بودند. خبر دادند که در این مسیر دزدانی هستند که راه را بر مردم می‌بندند و اموالشان را به غارت می‌برند. کاروانیان، ترسان و هراسان، خدمت امام صادق علیه‌السلام عرضه داشتند: «اموالی با ماست که از غارت‌شدنش به دست دزدان راه می‌ترسیم. آیا آن اموال را به عنوان اینکه از شماست از ما می‌پذیرید؟ شاید دزدان از شما شرم کنند و متعرض آن‌ها نشوند». امام فرمودند: «چه می‌دانید؟ شاید دزدان جز مرا قصد نداشته باشند». عرضه داشتند: «می‌گویید چه کنیم؟ آیا اموالمان را زیر خاک پنهان کنیم؟» فرمودند: «نه، دفن آن سبب ضایع‌شدنش خواهد شد. شاید بیگانه‌ای یا غریبی به آن دست‌بُرد بزند یا محل آن را گم کنید». گفتند: «چه کنیم؟» فرمودند: «آن را نزد کسی به امانت بگذارید که‌ از آن‌ها محافظت کند و بر آن‌ها بیفزاید. سپس بیش از آنچه نیازمندید به شما برگرداند». گفتند: «چنین امانت‌داری کیست؟» فرمودند: «پروردگار عالمیان». عرضه داشتند: «چگونه نزد او امانت بگذاریم؟» فرمودند: «به ناتوانان از مسلمانان صدقه دهید». عرضه داشتند: «در این بیابان چنین افرادی وجود ندارند تا ما به آن‌ها صدقه دهیم». فرمودند: «ثلث مالتان را تصمیم بگیرید در راه خدای مهربان صدقه دهید تا خداوند باقی آن را از بلایی که از جانب دزدان می‌ترسید حفظ کند». عرضه کردند: «تصمیم گرفتیم». فرمودند: «پس همۀ شما در امان خدا هستید. راه را ادامه دهید».

حرکتشان را ادامه دادند. سر و کلۀ دزدان پیدا شد. حضرت فرمودند: «چرا می‌ترسید؟ شما در امان خدا هستید». دزدان جلو آمدند. پیاده شدند و دست امام صادق علیه‌السلام را بوسیدند و گفتند: «دیشب در عالم خواب رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله را دیدیم. به ما امر فرمودند خود را به حضرت شما عرضه کنیم. اکنون در اختیار شما و این کاروانیم تا شر دشمنان و دزدان راه را از آنان دفع کنیم». امام فرمودند: «نیازی به شما نیست! کسی که شما را از ما دفع کرد دشمنان و دزدان راه را نیز از ما دفع خواهد کرد».

کاروان سالم بیابان را پشت سر گذاشت. همسفران حضرت هنگام رسیدن به مقصد، ثلث مالشان را به ناتوانان صدقه دادند. تجارتشان برکت گرفت. به هر درهمی چندین برابر به دست آوردند. گفتند: «برکت وجود حضرت صادق علیه‌السلام چه اندازه عظیم بود!» حضرت فرمودند: «برکت معامله با خدا را شناختید. بر آن مداومت کنید».

‌هر که کارش از برای حق بودکار او پیوسته بارونق بود

— عطار نیشابوری

منابع

  1. عطار نیشابوری بازگشت به متن ↑