ظرفیت متفاوت افراد در گرفتن روزی

سعد بن عبدالله، از مهاجران مؤمن به خدا و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، در نهایت فقر و تنگ‌دستی بود. بیشتر شب‌ها در مسجد مدینه استراحت می‌کرد و منزل‌ و استراحتگاهی نداشت. پیامبر ‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله دو دِرهم به او دادند و فرمودند: «با این دو دِرهم به کسب‌ و کاری مشغول شو و از سود و بهره‌اش زندگی‌ات را تأمین کن». سعد، در نزدیکی مسجد، محل مناسبی در نظر گرفت و اجناسی که عموم مردم به آن نیاز داشتند برای فروش عرضه می‌کرد. در مدت کوتاهی از برکت پول اهدایی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله سود سرشاری نصیبش شد. مغازه‌ای با اجناس فراوان تهیه کرد. دوران سختی‌اش سپری شد و از فقر و تنگ‌دستی نجات یافت. روزبه‌روز بر مشتریانش افزوده می‌شد و او هم مغازه را توسعه می‌داد. وی از مسجد و نماز جماعت در خدمت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله فاصله گرفت. وقتی بلال اذان می‌گفت همه آمادۀ نماز جماعت می‌شدند، اما سعد مشغول خرید و فروش بود و نماز جماعت و خدمت به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله را به‌کلی فراموش کرد.

روزی حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله به مغازه‌اش تشریف بردند و فرمودند: «ای سعد! دنیا تو را فریب داد و از نماز جماعت بازماندی؟» عرض کرد: «یا رسول‌الله! چاره‌ای نیست. گاه چیزی را فروخته‌ام و باید پولش را بگیرم، و گاه چیزی خریده‌ام و باید پولش را بدهم». پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله غمگین شدند که مرد مؤمنِ نمازگزاری این‌چنین مفتون دنیا شده است که از آخرت محروم مانده و از یاد پروردگار غافل شده است. فرمودند: «ممکن است دو درهمی را که به تو داده‌ام به من برگردانی؟» سعد، با نهایت احترام و خضوع و خشوع، آن دو درهم را به اضافۀ دویست درهم خدمت آن حضرت تقدیم کرد. رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله دو درهم را برداشتند و از دریافت دویست درهم امتناع ورزیدند و از او خداحافظی کردند. از روز بعد مشتریان سعد کم شد و سرمایه و مغازه‌اش که به برکت دو درهم حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله رونق گرفته بود، رو به کسادی گذاشت. سعد بن عبدالله دوباره پایش به مسجد باز شد و خدا را سپاس گفت که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله او را از خواب غفلت بیدار کردند.

ظرفیت افراد متفاوت است. خداوند هر بنده‌ای را به اندازۀ ظرفیتش روزی می‌دهد. سعدی می‌گوید:

اللهم اجعل عواقب امورنا خیرا.