چهل درخت در دنیا، برابر درختی در بهشت

‌در زمان رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله مردی در میان مسلمانان بود که شاخه‌های درخت خرمایش بالای خانۀ همسایه قرار گرفته بود. آن همسایه مَرد فقیر‌ و عیالمندی بود. گاهی اوقات چند دانه خرما در خانۀ همسایه می‌افتاد. صاحب نخل به‌فوریت نزد همسایه می‌رفت و دانه‌های خرما را از آن‌ها می‌گرفت. گاه اتفاق می‌افتاد که کودکان مرد همسایه خرما را در دهانشان گذاشته بودند. صاحب نخل با انگشتانش خرما را از دهانشان بیرون می‌آورد. کودکان از این رفتار ناشایستش می‌رنجیدند و می‌گریستند.

مرد فقیر خدمت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شکایت کرد و داستان همسایه را به اطلاع آن حضرت رساند. پیامبر ‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند: «تو راحت باش! به این موضوع رسیدگی خواهم کرد». حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله صاحب نخل را احضار کردند و فرمودند: «این درخت خرما را در برابر یک نخل در بهشت به من می‌فروشی؟» مرد بخیل گفت: «من درختان نخل بسیاری دارم، ولی خرمای این درخت از تمام آن‌ها شیرین‌تر است. من حاضر به این معامله نیستم». یکی از اصحاب رسول گرامی صلی‌الله‌علیه‌وآله عرض کرد: «اگر من این درخت را از او بخرم همین لطف‌ و محبت را به من می‌فرمایید و برایم ضمانت درختی در بهشت می‌کنید؟» حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله پاسخ مثبت دادند.

آن صحابی نزد صاحب نخل رفت و گفت: «به هر قیمتی که می‌خواهی من خریدار این درخت خرما هستم». صاحب نخل گفت: «می‌دانی که پیامبر خریدارش بود و من نفروختم. به این درخت بسیار علاقه دارم و از میوۀ این درخت بسیار لذت می‌برم. این درخت را می‌فروشم به قیمتی فوق‌العاده! این یک درخت در مقابل چهل نخل دیگر و در محلی دیگر!» خریدار گفت: «گرچه قیمت پیشنهادی‌ات بسیار گران است، ولی می‌پذیرم». خریدار، در حضور چند شاهد، آن درخت را در مقابل چهل درخت دیگر خرید و خدمت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شرف‌یاب شد و عرض کرد: «من آن درخت را خریدم و به حضور مبارکتان هدیه کردم». پیامبر ‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله با مرد صحابی به منزل آن همسایۀ فقیر رفتند و فرمودند: «از امروز این درخت به طور کامل از آنِ تو و فرزندانت است و دیگری را حقی در آن نیست». در آن هنگام، این آیات نازل شد و خداوند مهربان تکلیف بخیلان و بخشندگان را مشخص فرمود: «فَأَمَّا مَنْ أَعْطَىٰ وَاتَّقَىٰ * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنَىٰ * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَىٰ * وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَىٰ * وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنَىٰ * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَىٰ؛^۱ آن کس که در راه خدا انفاق می‌کند و پرهیزکار است و پاداش الاهی را قبول دارد و تصدیق می‌کند، ما تمام امورش را آسان می‌کنیم؛ و اما آن کس که بخل می‌ورزد و پاداش‌های الاهی را نمی‌پذیرد زندگی را بر او دشوار و سخت خواهیم کرد».

اللهم وفقنا لما تحب و ترضی.