داستان ۱۳۸ از ۳۱۳ · صفحهٔ ۲۶۰ چاپی

هامان: مشاور خیانت‌کار

وقتی فرعون قصد می‌کند با حضرت موسی متحد شود، مشاورش هامان از ترس از دست‌دادن جایگاهش او را منصرف می‌کند؛ نمونه‌ای از تأثیر ویرانگر همنشین بد.

هامان: مشاور خیانت‌کار

فرعون، امپراتور باعظمت مصر، معاون‌ و مشاوری داشت به نام هامان، که پیوسته با او بود‌ و فرعون، بیشتر اوقات، با او مشورت می‌کرد. روزی فرعون به هامان گفت: «ما می‌دانیم که خدای موسی خالق‌ و ‌آفریدگار این جهان هستی است و این ما هستیم که با ادعاهایمان ملت مصر را به بندگی‌ و بردگی گرفته‌ایم. چه اشکالی دارد با موسی متحد شویم و حکومت واقعی و حقیقی مصر را بدون دردسر و گرفتاری رهبری کنیم؟ موسی رهبر معنوی مصر باشد و ما هم بر تمام مردم مصر، از عبری‌ و قبطی، حکومت تام‌ و تمامی داشته باشیم». هامان، که احساس کرد موقعیتش به خطر می‌افتد‌ و اگر پای موسی به دربار فرعون برسد، موقعیت و جایگاهی برای او باقی نمی‌ماند، گفت: «آیا برای شخصی مثل شما سرشکستگی‌ و بی‌آبرویی نیست که پس از سالیانی خدایی‌کردن، بنده‌ و بردۀ فردی اجنبی و بیگانه شوید و او را در حکومت باعظمت خود شریک کنید؟ آیا از این بندگانت خجالت نمی‌کشی؟»

هامان با این پرسش‌ها فرعون را از این قصد و نیت خوب و شایسته‌اش پشیمان کرد، به طوری که روزی به هامان گفت: «پس وسیله‌ای برایم آماده کن که من به آسمان‌ها‌ بروم و ببینم آیا از خدای موسی می‌توانم اطلاعاتی به دست بیاورم». هامان گفت: «تمام سخنان موسی افسانه است و عاری از حقیقت و واقعیت! فریب سخنان او را نخور!» بدین‌ترتیب هامان، به عنوان مشاوری خائن، موجب هلاکت فرعون‌ و پیروانش شد.

همنشین تو از تو بهْ بایدتا تو را عقل و دین بیفزاید

— سعدی۱

و به تعبیر مولوی:

تا توانی می‌گریز از یار بدیار بد بدتر بود از مار بد

مار بد تنها همی بر جان زندیار بد بر جان و بر ایمان زند

۲

مولای متقیان، حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام، می‌فرمایند: «جَلِيسُ الْخَيْرِ نِعمَةٌ، جَلِيسُ الشَّرِّ نِقمَةٌ؛ همنشین خوب نعمت است‌ و همنشین بد مصیبت».۳ بیشتر بدی‌ها از همنشینی با بدان سرچشمه می‌گیرد.

فاجتنبوا یا اولی الابصار.

منابع

  1. دیوان اشعار سعدی، غزل 345. بازگشت به متن ↑
  2. مثنوی معنوی، دفتر پنجم، بخش 111. بازگشت به متن ↑
  3. غررالحکم، ح4719. بازگشت به متن ↑